33.5 C
Tirana
Monday, 4 July, 2022

Tre mësime nga “Star Wars” për rënien e demokracisë

Nga David Kenny & Konor Kejsi

Mjedisi ynë politik, është shumë i mbushur me kërcënime ndaj demokracisë, që nga rritja e populizmit autoritar në mbarë botën, deri tek zgjerimi masiv i pushtetit shtetëror gjatë pandemisë së Covid-19, që nuk mund të zhbëhet kurrë plotësisht.

Si studiues të së drejtës kushtetuese, ne jemi të interesuar se si shfaqen këto kërcënime, dhe çfarë mund të bëhet me to. Në një studim të fundit, ne argumentojmë se mund të nxirren disa mësime të dobishme nga një burim befasues:seriali i famshëm “Star Wars.

Ju mund të mund të pyesni me të drejtë, pse i nxjerrim këto mësime nga Star Wars”, dhe jo për shembull nga Gjermania Vajmarit apo Roma e lashtë. Por ne gjykojmë se kultura luan një rol të rëndësishëm në rrëfimin e këtyre historive në një mënyrë të arritshme nga të gjithë.

Më shumë njerëz do të lexonin Jul Çezarin e Shekspiritsesa histori të hollësishme mbirënien e Republikës Romake. Dhe shumë më tepër njerëz do të shohin sagën e “Star Wars”,dhe do të reflektojnë mbi historitë e saj, sesa do të merren ndonjëherë në detaje me rreziqet e degradimit të demokracisë në shoqërinë tonë.

Star Wars nuk është thjesht një seri filmash fantastiko-shkencorë, por një dukuri kulturore. Historitë e tij kanë ndikim tek miliona njerëz. Nëse mund ta përdorim këtë serial për të nxjerrë në pah disa nga mënyrat se si vdesin demokracitë, kjo duket të jetë një përpjekje me shumë vlerë.

Lekskoni nr.1: Qeveritë shumë të forta, e kanë shpesh origjinën nga qeveri shumë të dobëta

Ngritja e Perandorisë në sagën e “Star Wars”, është një histori mbi rreziqet e përqendrimit të pushtetit tek një person, i cili mund ta keqpërdorë më pas në një mënyrë tiranike. Ky leksion vlen gjithmonë që të mësohet, pasi ky kërcënim është shumë real.

Në fakt, Star Wars” na jep edhe një leksion tjetër:një qeveri tepër e dobët, është një kërcënim i madh për demokracinë. Republika Galaktike në Star Wars”, është një sistem politik jofunksional. Senati është plot me anëtare konfliktualë, që përballë pushtimit të një planeti, formojnë një komitet hetimor.

Askush nuk ka besim tek lidershipi. Nuk ka asnjë ushtri, përveç Jedit, një urdhër i vogël fetar i magjistarëve të hapësirës. Edhe kur një lëvizje separatiste e kërcënon Republikën me njëforcë të madhe ushtarake, senati nuk bie dot dakord pëtë krijuar një ushtri.

Është ky dështim total i sistemit politik për të mbrojtur mirëqenien e Republikës, ai që i jep kancelarit Palpatin  që më vonë bëhet perandori i lig – fuqi emergjente për të vepruar në mënyrë të njëanshme. Ndërsa lufta vazhdon, ai fiton edhe më shumë pushtet, dhe senati i lutet që të qëndrojë në detyrë edhe pëshumë kohë pasi i skadon mandati.

Kështu hidhen themelet e Perandorisë:një qeveri tepër e dobët dështon, dhe njerëzit idrejtohen një udhëheqësi autoritar. Ky është quajtur paradoksi i Publiusit, i vërejtur nga babai themelues i SHBA-së, AleksandëHamilton.

Ai tha se nëse qeveria nuk do të ishte mjaftueshëm e fortë, udhëheqësve mund tu duhet në kohë krize që të kapërcejnë kufijtë e vendosur nga ligji, gjë që mund ta bëjë të pamundur kontrollin e tyre më vonë.

Leksioni nr 2: Vetëm përkushtimi ndaj ligjit, nuk do të na shpëtojë

Literatura mbi degradimin e demokracisë, sugjeron shpesh se shtetet mund ta shmangin tiraninë dhe diktaturën, përmes përkushtimit ndaj shtetit të së drejtës. Star Wars paraqet një kthesë interesante:vetëm përkushtimi ndaj ligjit nuk ndihmon.

Të gjithë në universin e Star Wars janë të fiksuar pas ligjshmërisë, madje edhe të këqijtëPor vetëm ndaj pajtueshmërisë formale me ligjin, dhe jo pasojave të këtyre veprimeve ligjore. Star Wars na kujton se ne nuk duhet ta gënjejmë veten duke menduar se njerëzit që përdorin gjuhën e ligjit, do të bëjnë gjënë e duhur.

Shumë regjime autokratike dhe jodemokratike në mbarë botën, e përdorin ligjin si një fasadëpër të justifikuar veprimet e tyre të gabuara. Për të penguar erozionin e demokracisë, ne duhet të shohim se si përdoret (dhe keqpërdoret) ligji.

Leksioni nr. 3: Konfuzioni në majën e pushtetit çon në kaos

Star Wars” na tregon rreziqet nga të mosditurit se kush është në krye. Në film, ne shohim një konfuzion serioz mbi atë të se kush është mbrojtësi përfundimtar i së mirës së përbashkët të Republikës dhe mbrojtësi i rendit kushtetues: kancelari suprem apo Këshilli i Jedit.

Është e qartë se që të dy e konsiderojnë veten si kujdestari i fundit i komunitetit politik.

Në fund mjeshtrin jediMejs Uindu, përpiqet të rrëzojë Palpatininpasi ai ka ndjerë” ekzistencën e një komploti për të shkatërruar JeditPrandaj ai arrin në përfundimin se Palpatin është shumë i rrezikshëm për t’u gjykuar dhe përpiqet ta ekzekutojë atë vetë.

Star Wars tregon rrezikun e të pasurit 2 gardianët rivalë të rendit politik, pa asnjë alternativë për të zgjedhur mes tyre. Ky tension kushtetues kalon në kaos, kur pretendimet e tyre kundërshtuese degradojnë në tiraniKëto janë leksione të rëndësishmedhe duhen mësuar nga kushdo që dëshiron të ndërtojë dhe të ruajë një shtet të qëndrueshëm demokratik.

TË NGJASHME

TË FUNDIT

WP2Social Auto Publish Powered By : XYZScripts.com
backlinkbacklink alwso shellseoankara escortucuz sigarafree shopcamel sigaracaptain blackdjarum blackCavallo SigaraDunhill SigaraHarvest SigaraMarvel sigaraSenator sigaraAl Capone SigaraOme SigaraMarlboro Double FusionMarlboro ShuffleMarlboro TouchMarlboro RedMarlboro TouchMarlboro Edge SlimMarlboro Touch Bluecaptain blackgörükle escortyalova escorthacklink satışhacklinksite analizseo analizhacklink alhacklink nedirbacklinkmini shellmadspot shellwso shell txtBase 64 Encodealfa shellIndoxploit shellindoxploit shellb374k shellphp Mailleradana escortadana escortsohbet numaralarıcialis fiyatcialis 20 mgcialis 5 mgcialis 100 mgcialis satışcialis jelcialis siparişcialiscialis nedirviagra fiyatviagra 100 mg fiyatviagraviagra fiyatviagra nedircialis fiyatıcialis jelcialiscialis 5 mgcialis 20 mgcialis 100mggeciktirici spreygeciktiricistag 9000liftanovagravigrandeorcafilflynta 20 mgcombo 100 mgsildegravigrandejeligrasinegralifta 5 mglifta 20 mgdegraviagra 100 mgviagra fiyatıviagra nedirviagra siparişcinsel hastalıklarcialis jelcialis 20 mg eczane fiyatıcialis 5 mg 28 tablet fiyatcialis 100 mgcialis 20 mgcialis satışkamagra jel fiyatkamagra nedirkamagrakamagra hapkamagra jelankara escortmersin escortizmir escortantalya escortadana escortBursa Escortdenizli escortdiyarbakır escorteskişehir escortgaziantep escortistanbul escortkayseri escortkocaeli escortkonya escortkütahya escortmalatya escortsakarya escortsamsun escortsivas escorttekirdağ escorttrabzon escorturfa escortvan escortbodrum escortmarmaris escortfethiye escortkuşadası escortçeşme escortdidim escortbuca escortbornova escortkarşıyaka escortkonak escortalsancak escortaliağa escortgöztepe escortgaziemir escortkarabağlar escortesenyurt escortbeşiktaş escorttuzla escortfatih escortpendik escortbeylikdüzü escortgaziosmanpaşa escortkartal escortbağcılar escortsilivri escortümraniye escortmaltepe escortbeyoğlu escortbahçelievler escortbaşakşehir escortbahçeşehir escortesenler escortüsküdar escortkadıköy escortşişli escortmecidiyeköy escortsarıyer escorttaksim escortetiler escortbebek escortataşehir escortbakırköy escortzeytinburnu escorteyüp escortavcılar escortbüyükçekmece escortkurtköy escortşirinevler escortbayrampaşa escortkasımpaşa escortescortbacklink salesFile Manager shellb374k shellk2ll33d shellBypass shellMadspot shellbedava bonus1xbet girişdert hattıdert hattısohbet hattımersin escortgaziantep escortbedava bonusgaziantep escortGoogle Sıra Bulucupubg hile alSobranie Sigaracaptain blackdjarum blackmarlboro double fusionmarlboro touch blueCavallo Sync MentollüParliament Night Bluewinston dark bluewinston slender bluekent switchkent d range bluecaptain blackmarmaris escortmarvel sigarawinston dark blue fiyatwinston slender bluemarlboro touchparliament night blue fiyatcaptain blackmarlboro double fusionolmeca tekila fiyatdjarum blackheets sigaraparliament reservemonte cristo habanacamel sigarakent switch fiyatlucky strikefree shopmarlboro touch blue fiyatmarlboro double fusionmarlboro goldharvest sigarar57 shellalfa shellcaptain blackmarvel sigarawinston dark bluemarlboro touch blueparliament night blue fiyatcavallo sigaramarlboro double fusionlm sigaraadana escortparliament night blue fiyatafyon escortaydın escortbalıkesir escortbolu escortçanakkale escortedirne escortelazığ escorterzurum escorthatay escortısparta escortmanisa escortmaraş escortmardin escortmuğla escortmuş escortrize escorttunceli escortuşak escortyozgat escorttokat escortzonguldak escortaksaray escortyalova escortağrı escortamasya escortalanya escortmanavgat escortankara escortantalya escortbursa escortdenizli escortdiyarbakır escorteskişehir escortgaziantep escortistanbul escortizmir escortkayseri escortkocaeli escortkonya escortkütahya escortmalatya escortmersin escortsakarya escortsamsun escortsivas escorttekirdağ escorttrabzon escorturfa escortvan escortmarmaris escortbodrum escortfethiye escortkuşadası escortçeşme escortdidim escortbuca escortbornova escortkarşıyaka escortkonak escortalsancak escortaliağa escortgaziemir escortkarabağlar escortesenyurt escortbeşiktaş escorttuzla escortfatih escortpendik escortbeylikdüzü escortgaziosmanpaşa escortkartal escortbağcılar escortsilivri escortümraniye escortmaltepe escortbeyoğlu escortbahçelievler escortbaşakşehir escortbahçeşehir escortesenler escortüsküdar escortkadıköy escortşişli escortmecidiyeköy escortsarıyer escorttaksim escortetiler escortbebek escortataşehir escortbakırköy escortzeytinburnu escorteyüp escortavcılar escortbüyükçekmece escortkurtköy escortşirinevler escortbayrampaşa escorthalkalı escortafyon escortaydın escortbalıkesir escortbolu escortçanakkale escortedirne escortelazığ escorterzurum escorthatay escortısparta escortmanisa escortmaraş escortmardin escortmuğla escortmuş escortrize escorttunceli escortuşak escortyozgat escorttokat escortzonguldak escortaksaray escortyalova escortağrı escortamasya escortalanya escortmanavgat escortsincan escortwso shellwso green shellredwin girişsupertotobet girişyalova escortşişli bayan escortşişli escortistanbul escortgörükle escortistanbul escortmecidiyeköy escortşişli escortkurtköy escortsosyal ablagaziantep escortlarısohbet hattısohbet hatlarısohbet numaralarıkent d range blueMelbetpendik escortcamel sigaraparliament night blue fiyatvotka fiyatlarımarlboro double fusionviagra fiyatcaptain blackçam balı faydalarıçam balı nedirtuzla escortaydınlı escortorhanlı escorttepeoren escortyalova escortbursa escortgorukle escortbursa escort bayanbursa sinirsiz escortbursa escortescort bayanaltiparmak escortnilüfer escortotele gelen escortbursa merkez escortbursa merkez escortbursa escortescort bayanaltiparmak escortbursa eve gelen escortbursa otele gelen escortbursa sınırsız escortgörükle escortescort bursatuzla escorttuzla escort bayanwhmcs killer v4bodrum escortbodrum escortbodrum escortbayrampaşa escortbeşiktaş escortçağlayan escorttaksim escortbakırköy escortistanbul escortgüngören escortkasımpaşa escortkaynarca escortesenyurt escortistanbul escortacıbadem escortadalar escortadapazarı escortalibeyköy escortaltınşehir escortanadoluhisarı escortanal escortarnavutköy escortatakent escortbahariye escortbahçeköy escortbahçelievler escortbalmumcu escortbaşakşehir escortantalya escort bayanbebek escortbebek escortataşehir escortbeyazıt escortbeykoy escortbeyoğlu escortbomonti escortbüyükdere escortcaddebostan escortçamlıca escortçapa escortcavusbaşı escortcebeci escortçengelköy escortcevizlibağ escortcihangir escortçubuklu escortdragos escortdudullu escortedirnekapı escortkurtköy escorteminönü escortescort lazımankara escortkemerburgaz escortatalar escorttopkapı escortzeytinburnu escortavcılar escorterenköy escortgebze escorthalkalı escortşişli escorteve gelen escorteyüp escortfenerbahçe escortfeneryolu escortfikirtepe escortfındıklı escortfındıkzade escortflorya escortfulya escortgalata escortgrup escortgulhane escortgulsuyu escortharbiye escortharem escortharem escorthasanpaşa escortincirli escortıspartakule escortistanbul escortistanbul escortkabataş escortdjarum blackolimpbet kzmarlboro double fusionlifta 20 mglifta 5 mgdegraorcafilviagra hapviagra siparişviagra fiyatıviagra satışviagraeczacıbaşı viagra fiyatlarıviagra siparişviagra fiyatıdjarum blackyalova escortçınarcık escortsertleştirici hap çeşitlerisertleştirici hap yorumlarıcinsel hap çeşitlerieczanede satılan cinsel güç ilaçlarısertleştirici hap isimlericinsel hap isimlericinsel gücü artıran ilaçlarpenis sertleştirici hap çeşitlericinsel güç artırıcı ilaç isimleriereksiyon hapı isimlerisertleştirici ilaç isimlerişişme bebek çeşitlericinsel güç arttırıcı hap isimlerieczanede satılan cinsel ilaç isimlerien iyi performans arttırıcı ilaç isimleripenis serleştirici haplarerkeklerde cinsel gücü artıran ilaç isimleribayan istek arttırıcı damla çeşitleribayan azdırıcı hap çeşitlericinsel güç arttırıcı hap çeşitleridjarum blacksertleştirici hap markalarıpenis sertleştirici ilaç çeşitlerisertleşmeye en iyi ilaçcinsel ilaç isimlerierkek cinsel gücü arttırıcı ilaç çeşitlericaptain blackcinsel gücü artıran ilaç fiyatlarıcinsel güç arttırıcı ilaç yorumlarıeczanede satılan cinsel gücü arttıran ilaç isimleriereksiyon sağlayıcı ilaç çeşitlericinsel güç arttırıcı ilaçcinsel gücü arttıran ilaç markalarıen iyi geciktirici hap isimlerien iyi geciktirici sprey çeşitlerimarlboro double fusioncamel sigaracinsel gücü artıran ilaç incelemeleridjarum blacksertleşmeye iyi gelen ilaç isimlerimarlboro goldeczanede satılan viagrawinston lightwinston dark bluecialis resmi satış sitesiMarlboro Touch Graycinsel güç arttırıcı macunvega 100 mg hapcaptain black bluenovagra geciktirici hapçin topu siparişolmeca tekilaeczane cialis fiyatıBackwoods Islak Purocialis satın alerkek azdırıcı damlaviagra kremi satın alviagra satış fiyatıerkek azdırıcı hap isimleriwinston dark blue fiyatiçmeler escorttepeören escortaydınlı escortorhanlı escortyalova escortfree shopsex hikayependik escortyalova escortgörükle escortçınarcık escortkartal escorttuzla escortpendik escortmaltepe escortbostancı escortataşehir escortdjarum blackabana haberagrı habertunceli haberafyon haberescortescortescortescortescortescortescortescortescorthttps://www.festivaldecraponne.com/kartal escortyapay kızlık zarışişli escortşişli escort bayankurtkoy escorttuzla escortsoundtracker.fmsoundtracker.fmsoundtracker.fmsoundtracker.fmsoundtracker.fm/bnsoundtracker.fm/en/mecidiyeköy escortEn İyi Geciktirici Hap İsimleri ve ÇeşitleriCinsel Gücü Artıran Macun İsimlerikent slim blackchivas regalyeşil perişişli bayan escortsisli bayan escortşişli bayan escortsisli bayan escortsincan eescortKolej escortDikmen escortBalgat escortÇankaya escortCebeci escortDemetevler escortKızılay escortKeçiören escortEtlik escortEtimesgut escortEryaman escortYenimahalle escortOtele gelen escortRus escortankara rus escortAnkara escortEtlik escortKeçiören escortAnkara escortAnkara escortSincan escortEryaman escortAnkara escortÇankaya escortkartal escortmersin escortbedava bonus veren bahis siteleriBalgat escortBeşevler escortÇankaya escortCebeci escortDikmen escortDemetevler escortEryaman escortEtimesgut escortEtlik escortKeçiören escortKızılay escortKolej escortMaltepe escortOtele gelen escortRus escortYenimahalle escortDikmen escortElvankent escortSincan escortşişli escortistanbul escort bayanmecidiyeköy escortbetwinnerbetwinnerMostbetçorumspor